Essentie is een bijzonder boek vanwege de synthese van westerse en oosterse benaderingen van psychologische en spirituele ontwikkelingen. Waar de meeste autoriteiten op dit gebied abstract en onvolledig blijven, is de uiteenzetting van de auteur over de weg naar zelfrealisatie opvallend duidelijk en nauwgezet. Almaas spreekt uit eigen ervaring en zijn woorden hebben de simpele kracht en de schone klank van de waarheid.
In Essentie onderzoekt Almaas de essentiële werkelijkheid om te achterhalen wie of wat wij in werkelijkheid zijn. Almaas ontdoet daarbij het begrip verlichting van alle mysterie en toont een voor iedereen te bevatten proces met duidelijk omschreven stappen, een proces waardoor wij onze persoonlijkheid kunnen loslaten en essentie kunnen ervaren.