De Franse filosoof Michel Foucault zoekt in dit boek naar de werkelijkheid die schuil gaat achter het menselijk dilemma van rede en waanzin. Aan de zelfkant van de samenleving vindt hij degenen die het aflegden tegen het (mate)loos optimisme waarmee sedert het classicisme de rede wordt gekoesterd: de waanzinnigen, die de taal van de on-rede spreken. die angst aanjagen en daarom naar de dolhuizen worden verwezen. Sinds de eeuw van de rede is er meer begrip gekomen voor de waanzinnige en zijn waan, maar nog altijd zijn in de psychiatrie van vandaag de verlate plaatsbekleders aan te wijzen van een visie op de mens waarin de rede centraal staat. Foucault. die afwijzend staat tegenover de idee van de vooruitgang, laat in deze geschiedschrijving zien hoe het perspectief van rede en waanzin in opeenvolgende historische tijdvakken verschuift, maar ook hoe elke maatschappij zijn horizon verduistert met stoeten gebrekkigen naar zede, lichaam en geest.